Van Heisei naar Reiwa in Golden Week

Vandaag en morgen zijn 2 historische dagen voor Japan en erg bijzonder om mee te maken. Japan wisselt van keizer en eeuw. In Japan hebben ze namelijk 2 jaartellingen. De jaartelling zoals wij die kennen, waarin het 2019 is, maar ook die verbonden is aan het heerschap van de keizer. In die jaartelling is het vandaag Heisei 30 en de laatste dag van deze eeuw, omdat keizer Akihito vandaag na 30 jaar zal afgetreden.

Op 7 januari 1989 overleed keizer Hirohito (nu ook wel keizer Showa genoemd), waarmee het Showa tijdperk tot een eind kwam. Zijn oudste zoon Akihito werd op 8 januari de nieuwe keizer van Japan. Daarmee begon het Heisei tijdperk. Akihito is erg geliefd door de Japanse bevolking en heeft voor veel verandering gezorgd. Allereerst was hij de eerste nieuwe keizer na de Tweede Wereldoorlog en daarmee ook de eerste zonder enige politieke macht. In zijn 30 jaar als keizer heeft Japan geen oorlog meer meegemaakt en van grote economische groei genoten. Ook is hij de eerste keizer die getrouwd is met een 'commoner'. Hij ontmoette Michiko tijdens het tennissen, maar ze was niet van adel of uit een belangrijke familie en daarnaast Katholiek opgevoed (in plaats van de Shinto religie). Daarom waren veel mensen tegen hun relatie en er waren ook al een aantal andere huwelijkskandidaten voor hem uitgekozen. Uiteindelijk had de koning van België (aangezien Michiko een tijdje in België doorbracht) nog bemiddeld omdat hij geloofde dat de keizer een betere keizer zou zijn voor Japan als hij met zijn grote liefde kon trouwen. Al gauw werd alles in de media verdraaid naar een sprookjesachtig liefdesverhaal en een romance op het tennisveld en was iedereen tevreden. Daarnaast werd zijn vader, keizer Showa en elke keizer daarvoor gezien als een god. Als iemand die machtig en onsterfelijk was en nooit gezien werd door het volk. Akihito maakte daar verandering in en liet zichzelf zien als een mens. Op ceremonies liet hij zichzelf in het openbaar zien en begroette het volk. Hij praatte met gewone burgers en liet zijn emoties zien. Ook als het land getroffen was door een natuurramp bezocht hij de getroffen gebieden om zijn steun en medeleven aan de slachtoffers te tonen, vaak deed hij dit zelfs gewoon in een werkbroek en regenjas. Nou, dat is dus best een groot verschil met een 'god'.  En alsof dit allemaal nog niet genoeg verandering was, kondigde hij in 2016 ook nog zijn wens om af te treden aan. Dit is niet meer gebeurd sinds 1817 en was daarom ook een bijzonder ongebruikelijk verzoek, aangezien de keizer hoort te regeren tot zijn dood. Uiteindelijk keurde de Japanse overheid dit bijna een jaar later pas goed en mocht hij dus pas in 2019 daadwerkelijk aftreden. De gekozen datum hiervoor werd dus 30 april. Waarom? Omdat dat midden in Golden Week valt, wat deze vakantieperiode dus verbindt.

Golden Week is een periode waarin er maar liefst 4 nationale feestdagen in 1 week vallen. Dat zijn de volgende feestdagen:

29 April: Showa Day (Showa no hi)
De verjaardag van keizer Showa

3 Mei: Constitution (Kenpo kinenbi)
Op 3 mei 1947 werd de nieuwe grondwet aangenomen na de Tweede Wereldoorlog.

4 Mei: Greenery Day (Midori no hi)
Een dag om de natuur te eren en respecteren.

5 Mei: Children's Day (Kodomo no hi)
Deze dag wordt ook wel Boy's Festival genoemd. Aangezien meisjes al Girl's Festival hebben op 3 maart, wat ook wel Doll's Festival genoemd wordt, hebben de jongens Children's Day als speciale dag. Gezinnen hangen vlaggen in de vorm van felgekleurde koikarpers buiten hun huis, voor geluk voor hun kinderen. Meestal krijgt elk lid van het gezin zijn eigen symboliserende koikarper vlag, daarom zie je vaak 2 grote karpers voor de ouders en 1 of 2 kleinere voor de kinderen. Ook worden deze vaak lange tijd van tevoren al opgehangen in en door straten, winkelcentra en scholen.

Daarnaast is het ook een wet, dat elke dag die tussen 2 nationale feestdagen invalt, ook automatisch een nationale feestdag wordt. Aangezien de meeste mensen ook de zaterdag en zondag gewoon altijd vrij zijn, komt het er meestal op neer dat mensen slechts 2 of 3 dagen vrij hoeven te nemen om anderhalve week vrij te zijn. En anderhalve week vrij in Japan is erg lang.

Doordat de keizer dus aftreed, zijn er dit jaar 2 extra nationale feestdagen bij gekomen. Op 30 april, omdat hij aftreedt en 1 mei, omdat zijn zoon keizer wordt. Met het weekend erbij berekend, is Golden Week dit jaar dus 10 dagen lang! Zonder dat mensen vrij hoeven te nemen! Van zaterdag 27 april tot en met maandag 6 mei. Dit is de langste periode dat iedereen vrij is sinds de Tweede Wereldoorlog. Nou daar heb ik het wel weer mee getroffen dus. Helaas werk ik wel altijd op zaterdag, dus begon mijn Golden Week pas op zondag 28 april, maar ik mag alsnog niet klagen, met 9 dagen. De meeste mensen in Japan krijgen namelijk niet zoveel vrije dagen om zelf in te delen. Ik krijg er maar 5 per jaar en als ik bijvoorbeeld een dag ziek ben, dat zijn dat er nog maar 4. Dat klinkt dus allemaal heel zielig, maar er zijn gewoon erg veel nationale feestdagen in Japan. Maar liefst 16. Daarnaast hebben veel bedrijven een zomervakantie van een week en een week rond Oud en Nieuw. Ook zijn veel van die feestdagen erg strategisch gepland, waardoor ze zorgen voor een lang weekend. Al met al ben je dus 3 weken per jaar vrij en nog heel vaak tussendoor een dagje, soms zelfs meerdere dagen per maand en dan heb ik dus zelf ook nog 5 dagen.

Er is ook een keerzijde van dit vakantiesysteem en Golden Week. Het. Hele. Land. Is. Vrij. Dat zijn heeeeeel veel mensen. Allemaal vrij. Omdat dit altijd de langste vakantieperiode is van het jaar gaan veel mensen terug naar hun oude woonplaats en zoeken ze hun ouders of familie op. Vooral in de Tokyo regio is dat het geval, omdat een heel groot aantal mensen niet oorspronkelijk uit Tokyo komt. Je zou dus denken dat deze regio een beetje leeg stroomt, maar dat is zeker ook niet het geval. Er blijven nog genoeg mensen over, geloof me. Daarnaast gaan ook veel mensen op vakantie naar het buitenland. Juist omdat het zo'n lange periode is, reizen mensen vooral naar Hawaii of Australië. Golden Week staat er daarom ook om bekend dat je eigenlijk alsnog nergens heen kan. Alles is duur en zit vol, van hotels en restaurants tot vliegtuigen en treinen. Dingen als Disneyland en de dierentuin worden stukjes hel op aarde en vandaag kwamen we erachter dat ook winkelcentra niet veilig zijn.

En om het allemaal nog wat erger te maken kwam de regen vandaag echt met bakken uit de lucht vallen en het hield de hele dag niet op. Dat beperkt het aantal plekken waar je heen kan dus nog flink wat meer. Nu dus maar hopen dat het de komende dagen een beetje opklaart. Want ik heb eindelijk Sander op bezoek en zitten een paar dagen in Fujinomiya, een stadje bij Mount Fuji.

Daarom heb ik net 3 uur lang tv zitten kijken in het hotel, want ik heb nog geen tv gekeken in 3 maanden tijd haha! Dit was natuurlijk vooral vandaag wel leuk, want het ging uiteraard alleen maar over de keizer. Nou ja, het ging even over de keizer. Hij had vandaag 2 ceremonies, voordat hij officieel om 12 uur 's nachts is afgetreden als keizer. Stukken van die ceremonies waren dus even op tv en toen ging het vooral heel lang over het oude en nieuwe tijdperk. Het is natuurlijk in zekere zin ook een beetje als een soort Oud en Nieuw. Het is een soort eeuwwisseling van een soort die uniek is in de wereld. Ook al gebruikt nu nog maar een klein percentage van de mensen deze Japanse jaartelling, het wordt dus wel echt nog gebruikt. Ook toen ik veel officiële documenten moest invullen werd er vaak gevraagd naar mijn geboortejaar volgens de Japanse jaartelling.

We gaan nu dus van Heisei naar Reiwa. Dat voelt voor veel Japanners heel bijzonder en iedereen voelt zich even extra verbonden aan elkaar. Japanners doen dingen ook niet half, dus veel mensen gingen vandaag haastig op zoek naar alles wat ze maar konden krijgen wat met Heisei te maken heeft. Op tv werden dan ook ontelbaar veel mensen geïnterviewd op allerlei verschillende plekken in het land. Mensen die zich vastklampten aan hun treinkaartjes waarop de datum van vandaag geprint stond, kinderen die onder gestempeld werden met stempels van deze eeuw (letterlijk, een jongetje tilde zijn shirt op en overal zat zwarte inkt), mensen die uren in de rij stonden op het postkantoor om stempels te krijgen op kaarten en pakketjes (waarschijnlijk gewoon voor zichzelf) met daarop de datum. Daarnaast stonden er hele cameraploegen in doodgewone restaurantjes om aan mensen te vragen hoe hun laatste maaltijd in Heisei smaakt en waarom ze voor sushi hebben gekozen. Dan denk je misschien, wie heeft daar nou een goed antwoord op? Nou, een vrouw begon dus vol passie te vertellen dat ze er erg lang over na had gedacht, maar ze uiteindelijk had gekozen voor sushi omdat het zo op en top Japans is. Tot slot liet een schapenhoeder zijn schapen eten van het voer wat hij in een patroon in de wei had uitgestrooid. Tja, 3 keer raden wat voor patroon dat was. Precies, de karakters voor Reiwa! Echt, het enthousiasme en de passie van Japanners is soms zo wonderbaarlijk. Verder kwam een tv-presentatrice aangerend met de eerste gedrukte krant van Reiwa en volgde er een interview met het eerst getrouwde stel in Reiwa.

Na nog een terugblik op de onthulling van de naam Reiwa, eerder deze maand, volgenden er nog filmpjes van Grill, de zeeleeuw die in de dierentuin de karakters van Reiwa in kalligrafie op een doek schilderde met zijn bek. Erg grappig allemaal dus, maar het geeft wel weer het niveau van Japanse tv weer op een belangrijke dag als vandaag.

Ondertussen is het hier net middernacht geworden en op tv lijkt het een beetje op Oud en Nieuw zonder vuurwerk. En dronken mensen. Het lijkt dus op Oud en Nieuw zonder Nederlanders denk ik haha! Het is een bijzonder moment om mee te maken, hoewel ik er hier in Fuji helaas niet veel van heb meegekregen. Daarvoor had ik dan toch echt in Tokyo moeten blijven. Met miljoenen mensen onder een paraplu in de stortregen, naar een groot beeldscherm op straat starend. Ik zit hier dus wel prima, in mijn hotelkamer met Sander terwijl we naar een zeeleeuw kijken die kalligrafie schildert.